Het was een spannende dag vandaag. Groot nieuws vanuit Den Haag namelijk: het CDA kwam met toekomstplannen. Oud-minister Aart Jan de Geus presenteerde tijdens een congres een rapport dat je nauwelijks een interne aangelegenheid kan noemen. De politieke pers had zich immers massaal verzameld en vroeg zich af of dit misschien de omslag kon zijn voor een coalitiepartij die al sinds de vorige parlementsverkiezingen in zwaar weer verkeert. Het antwoord bleef – zoals voorspelbaar – nog even uit. De aandacht voor de CDA-kwestie is dan ook totaal overtrokken.
Tijdens de kabinetsformatie rommelde het al lekker binnen de partij. Het CDA wierp Maxime Verhagen op als voorganger omdat hij bekend stond als een scherpe onderhandelaar. Als iemand het slechte verkiezingsresultaat kon uitknijpen tot een vitaminerijk sapje was hij het wel. Helaas voor de partij pakten de onderhandelingen niet erg goed uit. Het woord dissident nestelde zich in het populaire taalgebruik en oud-minister Ab Klink verliet de onderhandelingstafel zelfs. Intussen waren de provincies in rep en roer met als resultaat een hectisch en historisch partijcongres waar alle leden met een nare nasmaak wegliepen.
Na dit hele gedoe houdt de parlementaire pers het CDA nauwlettend in de gaten. Waarschijnlijk klinkt er vanuit de wandelgangen nog steeds gedonder en trammelant. Hoofdissue: wie is nou toch de leider van het CDA? Is dat kabinetsarchitect en vice-premier Maxime Verhagen, of zou de jolige oom Henk Bleker zich op moeten werpen? Of toch iemand van buiten? De voorlopige conclusie is dat alle opties open zijn. Frits Wester zei deze week nog in Pauw en Witteman dat er zeker tien mensen op het lijstje staan. Verhagen wordt het in ieder geval niet.
De aandacht voor deze partijleiderskwestie heb ik tot op de dag van vandaag absurd gevonden. Het CDA-standpunt naar buiten toe was namelijk helder: er is een voorman binnen het kabinet en die heet Maxime Verhagen. De fractieleider heet Sybrand van Haersma Buma en de partijvoorzitter is sinds enige tijd Ruth Peetoom. Dat het CDA daarmee niet één gezicht heeft is misschien waar, maar het lijkt me dan vooral een kwestie voor het CDA. De kiezer heeft er een broertje dood aan. Die gaat zich pas echt druk maken als er immers verkiezingen zijn en dat kan zomaar nog een paar jaar duren. Peilingen zeggen pas echt wat als de leider is gekozen en de eerste debatten zijn gevoerd.
(Update, na vragen: het gaat om de invalshoek van de journalistiek. Het zou kunnen zijn: het CDA worstelt met het kiezen van een nieuwe partijleider. Zijn best wat reportages en analyses waard. Nu is het echter: het CDA moet met een nieuwe partijleider komen, want de kiezers lopen weg. Daarin heeft de journalistiek geen verantwoordelijkheid, dat is een probleem van het CDA. Een verkiezingsbelofte of onderdeel van het regeerakkoord van 2010 was namelijk niet dat het CDA een duidelijke kapitein aan het roer had staan. De rest van de beloftes of bijvoorbeeld de weg naar politieke besluitvorming is iets waar de pers zich wél druk om zou moeten maken.)
Terug naar vandaag. Het nieuws uiteindelijk: het CDA kiest voor ‘het radicale midden’. ‘Kiezen en verbinden’, heet de nieuwe koers. Maxime Verhagen zegt in een reactie dat hij de discussie gaat voeren en zich door het rapport laat ‘inspireren’. Dit wollige taalgebruik zijn we van politici wel gewend. Politieke analisten weten er ongetwijfeld vruchtbare informatie uit te halen en misschien is er zelfs daadwerkelijk sprake van een koerswijziging. Ik zet er vraagtekens bij. Want ja, hoe anders kan een vergadering van de fractie ineens verlopen? “Denk eraan, vorige week zaten we in een besluiteloze vrijage met tien compromissen… Sinds vandaag moeten we kiezen, want dat staat in een boekje over onze partij.”
In het geheel spelen de media de hoofdrol. Talloze analyses en commentaren ten spijt; we zijn niets wijzer geworden over de toekomst van het CDA. Dat heeft een hele simpele reden: de toekomst is niet te voorspellen. De journalistiek laat zich piepelen door de peilingen en schiet tekort in waar ze voor bestaat: het controleren van de macht. Ik stuitte vandaag nog op een zeer interessante column van Gelderlandercollega Rob Berends. Over het binnenhalen van miljoenensubsidies door multinationals. Waarom is dát geen opening van het journaal of onderwerp van een talkshow? De verslaggeving van vandaag lijkt ernstig op roeren in een chaos die de journalisten zelf hebben veroorzaakt.
